
Το ιταλικό τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά
Λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, μετέβη στην κατοικία του τότε πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά στην Κηφισιά, προκειμένου να του επιδώσει το τελεσίγραφο της ιταλικής κυβέρνησης. Με το έγγραφο, η Ιταλία απαιτούσε να επιτραπεί η ελεύθερη διέλευση των στρατευμάτων της από την ελληνοαλβανική μεθόριο, με σκοπό την κατάληψη στρατηγικών σημείων της Ελλάδας, όπως λιμάνια, αεροδρόμια και άλλες εγκαταστάσεις. Οι ιταλικές αξιώσεις παρουσιάζονταν ως απαραίτητες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας, ωστόσο στην πράξη συνιστούσαν απαίτηση στρατιωτικής υποταγής, καθώς η αποδοχή τους θα επέτρεπε την είσοδο και την εγκατάσταση ιταλικών δυνάμεων σε ελληνικό έδαφος.Μετά την ανάγνωση του τελεσιγράφου, ο Δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς απάντησε στα γαλλικά, τη γλώσσα που χρησιμοποιούνταν τότε ευρέως στη διπλωματία: «Alors, c’est la guerre», δηλαδή «Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο». Η φράση αποτύπωνε την άρνησή του να αποδεχθεί τις ιταλικές απαιτήσεις και την επίγνωση ότι η Ελλάδα οδηγούνταν σε πολεμική σύγκρουση. Ο ίδιος ο Εμανουέλε Γκράτσι περιέγραψε αργότερα τη συνάντηση στα απομνημονεύματά του, τα οποία εκδόθηκαν το 1945. Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Μεταξάς επανέλαβε την άρνησή του όταν ο Ιταλός πρέσβης επιχείρησε να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποφυγής του πολέμου.

